PARTNER PORTALU partner portalu wnp.pl
Menu

wnp.pl - portal gospodarczy

Szukaj

Finansowanie partii politycznych: od walizek do państwowych subwencji

Autor: PAP
25-08-2015 08:03
Finansowanie partii politycznych: od walizek do państwowych subwencji

Niektórzy eksperci są zdania, że środki, jakie trafiły do dyspozycji partii, są zbyt wysokie.

Fot. PTWP (Piotr Waniorek)

Finansowanie partii politycznych po 1989 r. ewoluowało od zasady minimalnej ingerencji w życie partyjne do wysoce uregulowanego systemu opartego na subwencjach budżetowych. Według ekspertów, mimo niedoskonałości, najlepiej zapobiega on oligarchizacji sceny politycznej.

Pierwsze regulacje dotyczące finansowania partii politycznych zapisano w ustawie o partiach politycznych z 1990 r. Przyjęte wówczas przepisy dopuszczały prywatne finansowanie działalności partyjnej w najróżniejszych formach - od składek członkowskich, przez działalność gospodarczą partii czy dochody z jej majątku, po darowizny od osób i firm, zapisy czy spadki. Partie mogły m.in. korzystać ze źródeł anonimowych i niejawnych, organizować zbiórki publiczne, sprzedawać tzw. cegiełki oraz finansować całe kampanie wyborcze z pojedynczych źródeł. W ustawie z 1990 r. nie pojawiały się regulacje dotyczące sprawozdawczości finansowej oraz państwowego nadzoru nad nim.
W praktyce, zdaniem współautora późniejszych, obowiązujących do dziś rozwiązań dot. finansowania partii politycznych Ludwika Dorna oznaczało to funkcjonowanie "w znacznej mierze na zasadzie walizkowej". "Środki pozyskiwane były w sposób korupcyjny i legalizowane jako pochodzące ze zbiórek publicznych czy sprzedaży cegiełek. Wszyscy to robili - jedni bardziej, drudzy mniej. Jak partia okazywała się dla bogatych sponsorów niewygodna, miała program polityczny niezgodny z ich interesami, to po prostu pieniędzy nie było, i już" - ocenił w wypowiedzi dla PAP.

Tezę Dorna potwierdza raport Instytutu Spraw Publicznych z 1999 r., w którym czytamy, iż "analizy dotyczące zbiórek publicznych pokazują, iż ponad 50 proc. środków pozyskanych ze zbiórek są to tzw. cegiełki instytucjonalne - duże pakiety cegiełek kupowane przez osoby prawne bądź fizyczne chcące najczęściej zachować anonimowość".


Wprowadzanie przejrzystości

Jak wskazuje w swoim opracowaniu dot. finansowania partii dr Jarosław Zbieranek z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu i Fundacji Batorego głównym celem uchwalonego w 1990 r. prawa było "zapewnienie wolności tworzenia partii". Wiązało się to z przyjęciem filozofii, zgodnie z którą partie mające poważne aspiracje "powinny same sobie poradzić, a najsłabsze po prostu zejdą ze sceny" - dodaje.

Problem transparentności finansów partyjnych podjęto dopiero w 1997 r. Zasada jawności finansowania partii trafiła wtedy do konstytucji oraz do uchwalonej w tym samym roku nowej ustawy o partiach politycznych. Partie - po raz pierwszy od 1989 r. - uzyskały możliwość ubiegania się o dotacje z budżetu stanowiące zwrot kosztów kampanii wyborczej kandydatów, którzy dostali się do Sejmu i Senatu. W nowych przepisach wprowadzono również restrykcje dotyczące źródeł finansowania oraz procedury umożliwiające ich kontrolowanie. Według wielu ekspertów mechanizmy mające zapewnić przejrzystość pozostały jednak niedoskonałe - partie utrzymały m.in. możliwość pozyskiwania środków z nierejestrowanych źródeł.

SUBSKRYBUJ WNP.PL

NEWSLETTER

Najważniejsze informacje portalu wnp.pl prosto do Twojej skrzynki pocztowej

Wnp.pl: polub nas na Facebooku


Wnp.pl: dołącz do nas na Google+


41 250 ofert w bazie

POLECANE OFERTY

792 012 ofert w bazie

POLECANE OFERTY

5 866 ofert w bazie

2 782 263 ofert w bazie


397 662 ofert w bazie

GORĄCE KOMUNIKATY

Wyszukiwanie zaawansowane
  • parking
  • bankiet
  • catering
  • spa
  • klub
  • usługi
  • rekreacja
  • restauracja
467 ofert w bazie

POLECAMY W SERWISACH GRUPY PTWP