Z wystąpień komisarzy i przedstawicieli polskiego rządu w trakcie inauguracyjnej sesji II EKG wyłania się obraz Europy w poważnych kłopotach, szukającej nowego modelu rozwoju. Polska jawi się w kontekście europejskich problemów z finansami jako wzorcowa gospodarka sprawnie harmonizująca elementy stabilizacji i wzrostu - tak, by oszczędności nie hamowały rozwoju. Z drugiej strony polska gospodarka jest częścią ekonomii europejskiej z wszystkim tego - dobrymi i złymi - konsekwencjami.

Michał Boni, szef Zespołu Doradców Strategicznych Premiera, ocenił, że kryzys w Europie okazał się głębszy niż spodziewano się jeszcze kilka miesięcy temu. Sceptycznie ocenił nadzieje związane z możliwością wykorzystania synergii europejskich działań antykryzysowych i przekucia problemów w sukces. O zapowiadanym jeszcze niedawno szybkim "przeorganizowaniu się ku wzrostowi" raczej należy zapomnieć.

- W drugiej fazie kryzysu widać zagrożenia nie tylko dla instytucji i firm, ale dla całych państw - zaznaczył Boni. Polską powściągliwość i mechanizmy ograniczania transferów socjalnych Boni przeciwstawił "hojności bez kontroli" będącej do niedawna praktyką niektórych krajów południowej Europy. Podkreślił jednak umiejętność takiego oszczędzania i kontrolowania zagrożeń w sferze finansów, które nie hamują rozwoju.

Diagnozę dla Europy, która wciąż dopiero uczy się radzić sobie z kryzysem, przedstawił w swoim kongresowym wystąpieniu unijny komisarz ds. budżetu i programowania finansowego Janusz Lewandowski.

- Nowy etap kryzysu przychodzi do nas ze wschodu. Nie przypadkiem słowa kryzys, chaos, ale także słowo demokracja pochodzą z greki. A Europa i bez tego kryzysu jest pełna lęku i samozwątpienia - ocenił Lewandowski. - Europa to projekt na dobrą pogodę, a kryzys, którego wciąż się uczymy, rodzi obok solidaryzmu także egoizmy i zapędy protekcjonistyczne.

Polski komisarz zapewnił, że Europa walcząc o pogodzenie interesów państw członkowskich radzi sobie z kryzysem i od "akcji pożarniczej" przechodzi do profilaktyki. Budżet Unii pełni nową dla siebie rolę gwaranta pożyczek i zawiera - jak to określił Lewandowski - mechanizmy kija i marchewki. Zaznaczył jednak, że niektóre narzędzia nadzoru nad finansami publicznymi krajów członkowskich mogą w przyszłości budzić protesty.

- Europa potrzebuje jednak takiego kaftana bezpieczeństwa - zaznaczył Lewandowski.

Komisarz ds. rozwoju regionalnego Johannes Hahn radził, by problemom i wyzwaniom europejskich przyglądać się w kontekście globalnej konkurencyjności europejskiej gospodarki.