Poziom długu publicznego na ostatni dzień roku ma istotne znaczenie z punktu widzenia tzw. progów ostrożnościowych, opisanych w ustawie o finansach publicznych. Gdyby okazało się, że relacja długu publicznego do PKB przekroczyła poziom 55 proc., konieczne byłoby zrównoważenie budżetu, co wiązałoby się z dotkliwymi oszczędnościami i podwyżkami podatków.

W aktualnej strategii zarządzania długiem publicznym resort finansów prognozuje, że relacja długu do PKB w 2011 r. wyniesie 53,7 proc. Według MF ostateczna wartość tej relacji będzie zależeć od szeregu elementów, które jeszcze nie są znane.


Chodzi m.in. o nominalną wartość PKB, wartość długu Skarbu Państwa oraz innych jednostek sektora finansów publicznych (przede wszystkim samorządów), skali wzajemnych zobowiązań jednostek sektora finansów publicznych czy poziomu kursów złotego wobec walut, w których nominowane jest zadłużenie zagraniczne.

Ostatecznie relacja długu do PKB zostanie - według ustawy o finansach publicznych - ogłoszona w formie obwieszczenia ministra finansów do 31 maja 2012 r.

- Szacujemy, że relacja długu publicznego do PKB w 2011 r. była poniżej 54 proc. - powiedział w piątek na konferencji prasowej wiceminister finansów Dominik Radziwiłł.

Gdyby okazało się, że relacja długu do PKB przekroczyłaby poziom 55 proc., w przyszłym roku nastąpiłaby automatyczna podwyżka VAT.

Przepisy o ewentualnej podwyżce podatku od towaru i usług wprowadzono przy okazji ubiegłorocznej nowelizacji ustawy o finansach publicznych. Zgodnie z nimi w przypadku, gdyby relacja długu publicznego do PKB 31 grudnia 2011 r. przekroczyła 55 proc., stawki VAT wzrosłyby od 1 lipca 2012 r. o 1 pkt proc. Tym samym podstawowa stawka VAT wyniosłaby 24 proc. (analogicznie stawki obniżone wzrosłyby do 9 proc. i 6 proc.) i w tej wysokości obowiązywałaby do końca czerwca 2013 r.

1 lipca 2013 r. nastąpiłaby kolejna podwyżka o 1 pkt proc., która obowiązywałaby do końca 2014 r. Powrót do podstawowej stawki w wysokości 24 proc. nastąpiłby z początkiem 2015 r., a 1 stycznia w 2016 r. przywrócono by obecną stawkę VAT.

Resort finansów uzasadniał wprowadzenie zmian m.in. koniecznością poprawy finansów państwa i zabezpieczenia przed przekroczeniem drugiego progu ostrożnościowego.

Zgodnie z ostatnim komunikatem MF dotyczącym zadłużenia Skarbu Państwa, dług w złotych na koniec października 2011 r. wyniósł 69,5 proc. całości zadłużenia, zadłużenie w euro wyniosło 21,4 proc., a zadłużenie w innych walutach wyniosło 4,6 proc.

W sumie dług Skarbu Państwa na koniec października 2011 wyniósł 761 mld 106,2 mln zł. Od początku roku zadłużenie wzrosło o 8,4 proc., czyli o 59 mld 255,6 mln zł. Zadłużenie krajowe wyniosło 529 mld 236,9 mln zł, a zadłużenie zagraniczne 231 mld 869,3 mln zł.

Prognozy kursu walut na rok 2012