Obciążenia finansów państwa w perspektywie trendów demograficznych, założenia i podstawowe cele reformy systemu zabezpieczenia społecznego będą tematami sesji inauguracyjnej podczas Forum Zmieniamy Polski Przemysł, które odbędzie się 10 lutego w Warszawie. Były szef KNF także zabierze głos w tej dyskusji. Czytaj więcej

W rozmowie z portalem wnp.pl Stanisław Kluza podkreślił, że koniunktura gospodarcza w długim okresie jest szczególnie silnie uzależniona od procesów demograficznych. I to właśnie czynnik demograficzny można wskazać wśród szerokiej palety mniej i bardziej bezpośrednich źródeł obecnego kryzysu w Europie. - Życie na kredyt, obniżająca się od kilkudziesięciu lat dzietność oraz brak zastępowalności pokoleń poskutkowały m.in. ekspansją długów publicznych w licznych krajach UE. Z dodatkowymi trudnościami przyjdzie się zmierzyć przy bilansowaniu systemów emerytalnych. Z drugiej strony kryzys demograficzny będzie główną barierą rozwojową Polski w kolejnych dekadach XXI wieku - uważa były szef KNF.

Jako przykład podał, że w Polsce od kilkunastu lat dzietność utrzymuje się w przedziale 1,2-1,4. Oznacza to, że pokolenie tych dzieci jest o przeszło jedną trzecią mniej liczne od pokolenia swoich rodziców. Jeżeli dodamy do tego fakt wydłużającego się przeciętnego czas życia oraz skłonność do szybkiego przechodzenia na emeryturę, to musi pojawić się w przyszłości znaczące niedopasowanie przy bilansowaniu choćby systemu zabezpieczenia społecznego.

Co można zrobić?

Teoretycznie - zdaniem Stanisława Kluzy - można podejmować działania w różnym kierunku np. wydłużyć wiek przechodzenia na emeryturę, lub zwiększyć obciążenia fiskalne, na tych którzy są aktywni zawodowo. Problem jednak jest dalece poważniejszy.

- Otóż, jeżeli z perspektywy ok. 20 lat proporcja osób w wieku produkcyjnym przypadających na osobę w wieku emerytalnym może spaść o 50 proc., to nawet aktywne działania w obszarze wyżej wymienionych remediów mogą być niewystarczające, aby zapewnić dostatnie życie zarówno tych na emeryturze, jak i pozostałych podatników. Ponadto, nawet jeżeli optymistycznie przyjmiemy, że postęp technologiczny przez najbliższe 20 lat będzie znaczący, a saldo migracji będzie sprzyjać gospodarce, to i tak nikła jest szansa zbilansowania tak dużej dysproporcji w liczebności poszczególnych pokoleń - powiedział.